در پاسخ گفته شده است : " خدا بر او توبه كرد " ، يعنى او را آمرزيد و از گناهان رهايى بخشيد يا به او توفيق توبه داد يا با آمرزش ، بر او بازگشت ، يا با بخشش خود ، بر بنده‌اش باز مىگردد ، هنگامى كه وى از گناهش به سوى خدا باز مىگردد . ما مىدانيم كه مؤمنان و بندگان شايسته خدا ، از عنايتى خاص از سوى او بهره‌مند هستند ؛ ولى هر گاه بنده مرتكب گناهى شود ، اين عنايت از او سلب مىشود . حال اگر توبه كند و از ارتكاب گناه باز گردد ، خداى سبحان نيز به سوى او باز مىگردد . بازگشت خدا به سوى توبه كننده ، به معناى پذيرش توبه او و گذشت از او و آمرزش او و در بر گرفتن دوباره او با عنايت‌هاى ويژه است . علّامه طباطبايى قدس‌سره در تفسير آيه " پس آدم ، كلماتى را از پروردگارش فراگرفت ، پس [ خداوند ] توبه او را پذيرفت " گفته است : تلقّى ، همان فرا گرفتن است و آن ، گرفتن سخن با فهم و دانستن آن است و اين فراگيرى ، همان راه آسان كننده توبه براى آدم عليه السلام است . از اين جا روشن مىشود كه توبه ، دو گونه است : توبه‌اى از خداوند و الا ، كه همان بازگشت به سوى بنده با رحمت است ؛ و توبه‌اى از بنده ، كه همان بازگشت به سوى خدا با آمرزش خواستن و دل كَندن از گناه است . توبه بنده ، پيچيده در دو توبه از خداست ؛ زيرا بنده در هيچ حالى از احوال ، از خداوندگارش بىنياز نيست . پس بازگشت او از گناه به سوى خدا ، نيازمند توفيق خداى و الا و يارى او و رحمت اوست تا توبه‌اش جامه عمل بپوشد . آن گاه ، به پذيرفتن خداى و الا و عنايت و رحمت او ، حاجت مىافتد . از اين رو ، توبه بنده ، هر گاه پذيرفته شود ، ميان دو توبه از خداست ، همان گونه كه سخن خداى و الا بر آن دلالت دارد : " پس بر ايشان بازگشت تا باز گردند " . قرآن " اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! از بسيارى از گمان‌ها بپرهيزيد كه پاره‌اى از گمان‌ها گناه است .